ZORG VOOR JE HANDEN EN VOORKOM HANDECZEEM

Zorg voor je handen en voorkom handeczeem

Zorg voor je handen en voorkom handeczeem

Kom je dagelijks in contact met water, zeep, ontsmettingsmiddelen, schoonmaakproducten, handschoenen of irriterende stoffen. Dit zijn precies de factoren die de huid kunnen belasten en chronisch handeczeem kunnen uitlokken. Heb je ooit last gehad van jeukende handen of rode vlekjes? Dan ben je zeker niet alleen. We leggen uit wat handeczeem is én wat je kan doen.

 

Hoe ontstaat handeczeem?

 

Handeczeem kan acuut of chronisch van aard zijn. We spreken van chronisch handeczeem wanneer het minstens 3 maanden aanhoudt of minstens twee keer binnen 1 jaar terugkeert.

Het ontstaat meestal door een combinatie van:

  • genetische aanleg
  • contact met allergenen
  • blootstelling aan irriterende stoffen

Vooral in beroepen waarbij de handen intensief belast worden, ligt het risico hoger door:

  • frequent handen wassen en ontsmetten
  • langdurig dragen van handschoenen
  • contact met zepen, detergenten, ontsmettingsmiddelen, voeding, oliën of zuren

Uit onderzoek bij meer dan 60.000 personen bleek dat handeczeem vaker voorkomt bij vrouwen (Apfelbacher et al., 2025). Zij zijn vaker actief in zorgende en dienstverlenende beroepen en nemen daarnaast nog vaker zorgtaken op binnen het huishouden. De huidbarrière kan beschadigd raken door veelvuldig contact met water en ontvettende producten. Handeczeem ontwikkelt zich bovendien vaker vanaf 45 jaar wanneer er onvoldoende voorzorgsmaatregelen worden genomen om de handen te beschermen.

 

Hoe kan je handeczeem herkennen?

 

Chronisch handeczeem (CHE) kan verschillende vormen aannemen, afhankelijk van het type en de ernst. Veelvoorkomende kenmerken zijn:

  • roodheid en schilfering
  • droge, gebarsten huid
  • blaasjes of verdikte huid
  • kloofjes die kunnen bloeden
  • zwelling of korstvorming

Een belangrijk symptoom is chronische jeuk of pruritus. In een studie van Maden et al. (2021) rapporteert meer dan 80% van de patiënten hier last van te hebben. Daarnaast kunnen pijn en branderigheid het dagelijks functioneren sterk beïnvloeden.

Dat maakt CHE een onderschatte aandoening die zowel het fysieke als mentale welzijn sterk beïnvloedt. Pijn, jeuk, vermoeidheid en beperkingen bij dagelijkse taken kunnen mensen neerslachtig maken. Door stress kan eczeem bovendien meer opflakkeren. Op die manier houden fysieke en mentale klachten elkaar in stand.

 

Hoe kan je handeczeem het best behandelen?

 

De behandelend arts onderzoekt jouw klachten en de behandeling verloopt meestal in volgende stappen, afhankelijk van de ernst:

  • Eerste stap: lokale behandeling met corticosteroïdcrèmes (meest gebruikt), hydraterende crèmes en antihistaminica.
  • Tweede stap: bij ernstigere klachten wordt UV-lichttherapie (fototherapie) ingezet.
  • Derde stap: bij hardnekkig of terugkerend eczeem worden systemische behandelingen voorgeschreven met medicatie die het immuunsysteem beïnvloedt.

Handeczeem verdwijnt meestal niet vanzelf zonder aanpassingen. Herstel vraagt een combinatie van behandeling én preventie.

 

Praktische tips

 

  • Beperk contact met water en zeep waar mogelijk.
  • Gebruik milde, ongeparfumeerde producten.
  • Hydrateer je handen meerdere keren per dag met een vette crème.
  • Draag handschoenen bij nat werk, maar vermijd langdurig dragen zonder pauze.
  • Gebruik katoenen handschoenen onder beschermhandschoenen indien nodig.
  • Dep je handen droog in plaats van te wrijven.

 

Herken je deze klachten?

 

Patiëntenorganisatie Allergienet voert momenteel een anonieme bevraging naar de impact van handeczeem op het werk. De vragenlijst duurt ongeveer 15 minuten en jouw ervaring kan helpen om zorg en ondersteuning te verbeteren voor patiënten met chronisch handeczeem.

Voor meer praktische informatie kan je terecht op handeczeem.be